12. Eigendom van de laadpaal en aansprakelijkheid

De plaatsing, het beheer, het onderhoud en de exploitatie van laadpalen is in handen van de Charge Point Operator (CPO). Omdat de laadpalen in de openbare ruimte staan, en daarmee op grond van de gemeente, is het eigendom van de laadpaal een aandachtspunt. Wie is er formeel eigenaar van de paal en wat betekent dit voor bijvoorbeeld aansprakelijkheid?

Om dit te verduidelijken wordt onderscheid gemaakt in juridisch en economisch eigendom.

Laadpalen worden beschouwd als een onroerende zaak. Wie juridisch eigenaar is van de grond, wordt ook eigenaar van de onroerende zaak. De gemeente is dus automatisch formeel eigenaar van de laadpaal. Om dit aan te passen, kan het eigendom gesplitst worden in juridisch en economisch eigendom. De economisch eigenaar heeft recht op de gebruikswaarde van een object en op de positieve of negatieve waardeverandering. De juridisch eigenaar blijft bij het kadaster zichtbaar als eigenaar.

De onroerende zaak komt pas in juridisch eigendom van de economisch eigenaar wanneer deze bij de notaris is overgedragen en met een transportakte is ingeschreven bij het kadaster.

Dat de eigenaar van de grond ook de eigenaar is van de onroerende zaak op die grond, heet in juridisch jargon ‘natrekking’ (artikel 5:20 lid e BW). Er zijn situaties waarin natrekking niet wenselijk is. Dan biedt het recht van opstal uitkomst.

Recht van opstal
Het recht van opstal is een zakelijk recht om in, op of boven een onroerende zaak van een ander gebouwen, werken of beplantingen in eigendom te hebben of te verkrijgen. De rechthebbende kan deze zaken in eigendom hebben, zonder dat hij eigenaar is van de grond. Dit recht van opstel maak je op, als je wilt dat de economisch eigenaar ook formeel eigenaar van de laadpaal is.

In het geval van laadpalen is het gebruikelijk dat in de overeenkomst staat dat de Charge Point Operator (CPO) verantwoordelijk is voor onderhoud en beheer van het laadobject. Ook schade valt onder onderhoud en beheer. Het is dus verstandig om juridisch de zaken goed te regelen en daarbij het object te verzekeren.

Aansprakelijkheid
Als er niets is geregeld rond onderhoud en beheer dan is automatisch de juridisch eigenaar verantwoordelijk voor schade als gevolg van een beschadigde laadpaal. In het ergste geval kan er gevaar ontstaan door elektriciteit/elektrocutie. Dit kan veel letselschade veroorzaken.

Wat je niet wilt, is dat de juridische eigenaar na natrekking automatisch te maken krijgt met dit soort gevallen. Daarom is het zaak dat er goed wordt beschreven wie economisch eigenaar en wie juridisch eigenaar is van de laadpaal. Door hierover afspraken te maken in een contractvorm is het ook duidelijk wie welke verantwoordelijkheid draagt in geval van calamiteiten in of rondom de laadpaal.

Als er niets is beschreven, is automatisch de formeel/juridisch eigenaar verantwoordelijk voor schade en gevolgschade in geval van een calamiteit.